Um skipulags- og byggingarmál fer samkvæmt skipulags- og byggingarlögum nr. 73/1997. Umhverfisráðherra fer með yfirstjórn skipulags- og byggingarmála og er ráðherra til aðstoðar.
Í skipulags- og byggingarlögum er kveðið á um að allt land sé skipulagsskylt. Bygging húsa og annarra mannvirkja, ofan jarðar og neðan og aðrar framkvæmdir sem breyta ásýnd umhverfisins, eiga að vera í samræmi við skipulagsáætlanir.
Sveitarstjórnir bera ábyrgð á gerð skipulagsáætlana með atbeina kjörinna fulltrúa í skipulagsnefnd og skipulagsfulltrúa.
Skipulagsáætlanir skiptast í svæðisskipulag, aðalskipulag og deiliskipulag og skulu þær vera í innbyrðis samræmi. Í skipulagsáætlun er gerð grein fyrir stefnu sveitarstjórnar og ákvörðunum um framtíðarnotkun lands, s.s. fyrirkomulagi byggðar, samgöngum og verndun menningar- og náttúruminja. Lýsa skal forsendum ákvarðana í skipulagi og gera grein fyrir áhrifum þeirra á umhverfið, náttúruauðlindir og samfélag, m.a. með samanburði valkosta sem koma til greina. Við mótun stefnu í skipulagi skal leitað eftir tillögum og sjónarmiðum íbúa. Skipulagsáætlun er sett fram í greinargerð og á uppdrætti.
Í hverju sveitarfélagi skal starfa sérstök skipulagsnefnd eða sameiginleg skipulags- og byggingarnefnd undir yfirstjórn sveitarstjórna. Með nefndunum skal starfa skipulagsfulltrúi og byggingarfulltrúi.
Skipulags- og byggingarlög nr. 73/1997
Skipulagsreglugerð nr. 400/1998
Byggingareglugerð nr. 441/1998
Lög um umhverfismat áætlana nr.105/2006